Kaçakçılık Suçu ve Cezası (5607 Sayılı Kanun Kapsamında)

Kaçakçılık, bir ülkenin gümrük denetiminden mal veya eşyayı kasten kaçırma eylemi olup, devletlerin mali egemenliğini, ekonomik düzenini ve bazen de kamu sağlığı ile güvenliğini tehdit eden ciddi bir suçtur. Türk Dil Kurumu, kaçakçılığı “bir devletin yasalarına karşı gelerek yapılan ticaret” şeklinde tanımlasa da, hukuki çerçevesi çok daha geniştir. Dünya Gümrük Örgütü ise kaçakçılığı, vergilerden kaçınma, yasak ve kısıtlamaları delme veya haksız ticari avantaj elde etme amacıyla gümrük mevzuatının ihlali olarak tanımlar.

Türkiye’de kaçakçılıkla mücadele esas olarak 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu (KMK) ile yürütülmektedir. Bu kanun, kaçakçılık sayılan fiilleri, bu fiillere uygulanacak yaptırımları ve mücadele usullerini ayrıntılı bir şekilde düzenlemektedir. Bu makalemizde, kaçakçılık suçunun ne olduğunu, 5607 sayılı Kanun kapsamında hangi eylemlerin bu suçu oluşturduğunu, öngörülen cezaları, cezayı ağırlaştıran nitelikli halleri, etkin pişmanlık imkanlarını, müsadere gibi önemli sonuçları ve Yargıtay’ın konuya ilişkin yaklaşımlarını inceleyeceğiz.

Kaçakçılık Suçu Nedir ve Mevzuat Kapsamı

Kaçakçılık, en genel tanımıyla, bir eşyanın gümrük denetiminden mal veya eşyayı kasten kaçırma eylemi olup, devletlerin mali egemenliğini, ekonomik düzenini ve bazen de kamu sağlığı ile güvenliğini tehdit eden ciddi bir suçtur. Dünya Gümrük Örgütü, kaçakçılığı “ticari eşya sevkiyatı üzerindeki vergi, resim ve harçları ödemeden kaçınmak veya buna teşebbüs etmek, ticari eşya için uygulanmakta olan yasaklama, sınırlama ve kısıtlamalardan kaçınmak veya buna teşebbüs etmek” gibi geniş bir çerçevede tanımlamaktadır. Gümrük işlemleri; bir malın ithal veya ihraç edilebilmesi için gerekli olan tüm vasıfların (cinsi, miktarı, ağırlığı, markası vb.) tespit edildiği, manifesto veya giriş beyannamesinin verildiği, eşyanın kontrol edildiği ve gümrük vergilerinin tespit edilip ödendiği işlemleri kapsar.

Türkiye’de kaçakçılıkla ilgili temel yasal düzenleme 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu (KMK)‘dur. 31 Mart 2007 tarihinde yürürlüğe giren bu kanun, kaçakçılık sayılan fiilleri, bu fiillere uygulanacak yaptırımları (suçlar ve kabahatler olarak) ve kaçakçılığı önleme, izleme, araştırma usullerini belirler. 5607 sayılı Kanun’da hüküm bulunmayan hallerde, Türk Ceza Kanunu‘nun genel hükümleri ile Kabahatler Kanunu‘nun genel hükümleri uygulanır. KMK, TCK m.5 ve Kabahatler Kanunu m.3 çerçevesinde, önceki kaçakçılık mevzuatını TCK ve Kabahatler Kanunu’na paralel hale getirmek amacıyla ihdas edilmiştir.

Kaçakçılık suçları, ekonomik suçlar kategorisinde yer alır ve kayıt altına alınamayan, kamu otoritesi tarafından kontrol edilemeyen, kamu düzenini korumayı amaçlayan niteliktedir. Bu suçların konusunu genellikle taşınır nitelikte bir eşya oluşturur.

5607 Sayılı KMK Kapsamı Dışında Kalan Kaçakçılık Türleri

5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu genel eşya kaçakçılığını düzenlemekle birlikte, bazı özel nitelikli kaçakçılık türleri kendi özel kanunlarında veya TCK’nın farklı maddelerinde düzenlenmiştir ve bu fiillere KMK hükümleri uygulanmaz. Başlıcaları şunlardır:

• Silah Kaçakçılığı Suçu: 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun’un 12. maddesinde düzenlenmiştir.
• Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Kaçakçılığı Suçu: TCK’nın 188. maddesinde “Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde İmal ve Ticareti” başlığı altında ithal ve ihracı da kapsayacak şekilde düzenlenmiştir.
• Kültür ve Tabiat Varlığı (Tarihi Eser) Kaçakçılığı Suçu: 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun ilgili maddelerinde (özellikle m.67, m.68) düzenlenmiştir.
• Ticari Amaç Gütmeyen Belirli Miktarların Üzerinde Tütün ve Alkol Üretimi: 4733 sayılı Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkol Piyasasının Düzenlenmesine Dair Kanun’un 8. maddesi, ticari amaç olmaksızın, kendi kullanımı için dahi olsa, belirli miktarların üzerinde sarmalık kıyılmış tütün, makaron veya alkollü içki üretenlere yönelik yaptırımlar içerir. Ancak bu ürünlerin ticari amaçlı kaçakçılığı ve ithal/ihraç kaçakçılığı KMK kapsamındadır.
• Göçmen Kaçakçılığı Suçu: TCK Madde 79’da düzenlenmiştir ve insan kaçakçılığı ile ilgilidir, eşya kaçakçılığından farklıdır.

KMK Madde 3: Kaçakçılık Suçunu Oluşturan Fiiller ve Temel Cezaları

5607 sayılı KMK’nın 3. maddesi, çeşitli bentlerde kaçakçılık suçunu oluşturan temel fiilleri ve bu fiillere uygulanacak cezaları ayrıntılı olarak saymıştır. Bu fiiller genel olarak ithalat ve ihracat kaçakçılığı olarak sınıflandırılabilir. Bazı fiiller ise kabahat niteliğinde olup idari para cezasını gerektirir.

İthalat Kaçakçılığı Suçları ve İlgili Kabahatler

İthalat kaçakçılığı, eşyanın yurtdışından Türkiye’ye yasa dışı yollarla veya usulsüzlüklerle sokulması eylemlerini kapsar.

• Eşyayı Gümrük İşlemlerine Tabi Tutmaksızın Ülkeye Sokmak (KMK m.3/1): Bir eşyayı gümrük işlemlerine tabi tutmaksızın ülkeye sokan kişi, bir yıldan beş yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Eşyanın, gümrük kapıları dışından (örneğin yeşil hat, dağ yolu vb.) ülkeye sokulması halinde, verilecek ceza üçte birinden yarısına kadar artırılır. Bu fıkra, ithali esasen yasak olmayan ancak gümrük vergisine veya kontrolüne tabi eşyalar için geçerlidir. Örneğin, ticari miktarda cep telefonunun bu yolla ülkeye sokulması bu suçu oluşturur.
• Aldatıcı İşlem ve Davranışlarla Eşyayı İthal Etmek (KMK m.3/2): Eşyayı, aldatıcı işlem ve davranışlarla (sahte belge kullanma, eşyanın cinsini, miktarını, kıymetini, menşeini farklı gösterme vb.) gümrük vergileri kısmen veya tamamen ödenmeksizin ülkeye sokan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.
• Transit Rejimine Tabi Eşyayı Gümrük Bölgesine Bırakmak (KMK m.3/3): Transit rejimi, bir ülkeden diğerine Türkiye üzerinden geçen eşyanın gümrük vergilerinden muaf olarak taşınmasını ifade eder (Gümrük Kanunu md.84/1). Bu rejim çerçevesinde taşınan serbest dolaşımda bulunmayan eşyayı, rejim hükümlerine aykırı olarak Türkiye gümrük bölgesinde bırakan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.
• Belli Bir Amaç İçin Getirilen Eşyayı Sahte Belgeyle Yurtdışına Çıkarmış Gibi İşlem Yapmak (KMK m.3/4): Geçici ithalat (örneğin fuar için getirilen makine) ve dahilde işleme rejimi (ihraç edilecek ürün için ithal edilen hammadde) çerçevesinde ülkeye getirilen eşyayı, hile ile (sahte belgelerle) yurt dışına çıkarmış gibi işlem yapan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.
• Kaçakçılık Suçu Konusu Eşyayı Bilerek ve Ticari Amaçla Satın Alma, Satışa Arz Etme, Satma, Taşıma veya Saklama (KMK m.3/5): Yukarıdaki fıkralarda tanımlanan kaçakçılık suçlarına (ithalat fiillerine) iştirak etmeksizin, bunların konusunu oluşturan eşyayı, bu özelliğini (kaçak olduğunu) bilerek ve ticarî amaçla satın alan, satışa arz eden, satan, taşıyan veya saklayan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.
• İthal Amacına Aykırı Kullanım (KMK m.3/6): Özel kanunları gereğince gümrük vergilerinden kısmen veya tamamen muaf olarak ithal edilen eşyayı (örneğin engelli aracı, diplomatik muafiyetli eşya), ithal amacı dışında başka bir kullanıma tahsis eden, satan veya devreden ya da bu özelliğini bilerek satın alan veya kabul eden kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.
• İthali Kanunla Yasak Eşyayı İthal Etme ve Bu Nitelikteki Eşyayı Satın Alma, Satma vb. (KMK m.3/7): İthali (ülkeye sokulması) bir kanunla yasaklanmış olan (idari bir işlemle değil, doğrudan kanunla yasaklanmış) bir eşyayı ülkeye sokan kişi, fiil daha ağır bir cezayı gerektiren başka bir suç (örneğin uyuşturucu madde ithali) oluşturmadığı takdirde, iki yıldan altı yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. İthali yasak eşyayı, bu özelliğini bilerek satın alan, satışa arz eden, satan, taşıyan veya saklayan kişi de aynı ceza ile cezalandırılır.
• İthalat Kaçakçılığına İlişkin Kabahatler (KMK m.3/14, 3/15): Kanun, bazı daha hafif nitelikteki fiilleri (örneğin, antrepo veya geçici depolama yerlerindeki serbest dolaşımda bulunmayan eşyayı, gümrük idaresinin izni olmadan kısmen veya tamamen çıkarma veya değiştirme; genel düzenleyici idari işlemlerle ithali yasaklanan eşyayı ithal etme; ithali lisansa, şarta, izne vb. tabi eşyayı aldatıcı işlemle ithal etme gibi) kabahat olarak tanımlamış ve bunlar için eşyanın gümrüklenmiş değerine göre idari para cezası yaptırımına bağlamıştır.

İhracat Kaçakçılığı Suçları

İhracat kaçakçılığı, eşyanın Türkiye gümrük bölgesinden yasa dışı yollarla veya usulsüzlüklerle çıkarılması eylemlerini ifade eder.

• İhracı Yasak Eşyayı Ülkeden Çıkarma (KMK m.3/8): İhracı bir kanunla yasaklanmış olan bir eşyayı ülkeden çıkaran kişi, fiil daha ağır bir cezayı gerektiren başka bir suç (örneğin kültür varlığı ihracı) oluşturmadığı takdirde, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.
• Hayali İhracat (KMK m.3/9): İlgili kanun hükümlerine göre teşvik, sübvansiyon veya parasal iadelerden (KDV iadesi gibi) yararlanmak amacıyla;
  • ihracat gerçekleşmediği hâlde gerçekleşmiş gibi gösteren ya da
  • gerçekleştirilen ihracata konu malın cins, miktar, nitelik (evsaf) veya fiyatını olduğundan farklı gösteren kişi,

  bir yıldan beş yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Ancak, beyanname ve eki belgelerde gösterilen ile gerçekte ihraç edilen eşya arasında değer veya miktar itibarıyla yüzde onu aşmayan bir fark bulunması ve bu farkın izah edilebilir bir nedene dayanması halinde, sadece 4458 sayılı Gümrük Kanunu hükümlerine göre idari yaptırım uygulanır.

Tütün Mamulleri, Alkol ve Akaryakıt Kaçakçılığına Özel Düzenlemeler (KMK Madde 3 İçinde)

KMK Madde 3, tütün mamulleri, makaron, yaprak sigara kâğıdı, etil alkol, metanol, alkollü içkiler ve akaryakıt gibi özel ve vergi yükü yüksek ürünlerin kaçakçılığına yönelik daha ağır veya spesifik yaptırımlar içermektedir:

• KMK m.3/10: Bu fıkra, KMK m.3’ün önceki fıkralarında (1’den 9’a kadar) tanımlanan suçların konusunu oluşturan eşyanın tütün mamulleri, etil alkol, metanol ve alkollü içkiler olması halinde, ilgili fıkralara göre verilecek temel cezanın (örneğin m.3/1 için 1-5 yıl) bu suçların konusunu oluşturan eşyanın niteliği itibarıyla daha ağır cezalandırılmasını gerektireceğini ve bu fıkraya göre belirlenecek cezanın üç yıldan az olamayacağını belirtir. Bu, bu tür ürünlerin kaçakçılığında alt ceza sınırını yükselten önemli bir hükümdür.
• Akaryakıt Kaçakçılığı (KMK m.3/11, 3/12, 3/13, 3/14):
  • Ulusal marker uygulamasına tabi olup da, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun belirlediği seviyenin altında ulusal marker içeren veya hiç içermeyen akaryakıtı ticari amaçla üretmek, bulundurmak, nakletmek, satışa arz etmek veya satmak ya da bu özelliğini bilerek ticari amaçla satın almak (KMK m.3/11): İki yıldan beş yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adlî para cezası. Marker içermeyen akaryakıtın kaçak olarak yurda sokulduğunun anlaşılması halinde m.3/10 hükmü uygulanır.
  • İzinsiz olarak; akaryakıt haricinde kalan solvent, madeni yağ vb. petrol ürünlerinden akaryakıt üretmek veya bunları doğrudan akaryakıt yerine kullanmak (KMK m.3/12): İki yıldan beş yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adlî para cezası.
  • Boru hatlarından, depolardan veya kuyulardan kanunlara aykırı şekilde alınan ürünleri satışa arz etmek, satmak, bulundurmak vb. (KMK m.3/13): İki yıldan beş yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adlî para cezası.
  • Kaçak akaryakıt veya sahte ulusal marker elde etmeye, satmaya ya da piyasa faaliyetine konu etmeye yarayacak lisanssız sabit ya da seyyar tank, düzenek veya ekipman bulundurmak (KMK m.3/14 – *Bu fıkra aslında kabahat düzenlemesidir ve idari para cezası öngörür, suç değildir*): Belirli miktarda idari para cezası.
  • Ulusal markeri yetkisiz olarak üretmek, satmak, satın almak, nakletmek veya bulundurmak (KMK m.3/15 – *Bu fıkra da kabahat düzenlemesidir*): Belirli miktarda idari para cezası.
• Bandrol, Etiket, Hologram vb. İşaretlerle İlgili Suçlar (Tütün Mam. ve Alkollü İçkiler) (KMK m.3/16, 3/17):
  • Bu işaretlerin taklitlerini imal eden veya ülkeye sokanlar ile bunları bilerek bulunduran, nakleden, satan ya da kullananlar (KMK m.3/16): Üç yıldan altı yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adlî para cezası.
  • Bu işaretleri usulüne uygun temin etmesine rağmen belirlenen ürünlerde kullanmaksızın yayanlar, hakkı olmadığı halde temin edenler, taklit/tahrif ederek veya amacı dışında kullananlar (KMK m.3/17): Üç yıldan altı yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adlî para cezası.
• Bandrolsüz/Sahte Bandrollü Tütün Mamulleri, Alkol vb. Ticareti (KMK m.3/18): Ambalajlarında bandrol, etiket, hologram, pul, damga veya benzeri işaret bulunmayan ya da taklit veya yanıltıcı işaretleri taşıyan tütün mamulleri, makaron, yaprak sigara kâğıdı, etil alkol, metanol ve alkollü içkileri; ticari amaçla üreten, bulunduran veya nakleden, satışa arz eden veya satan, bu özelliğini bilerek ve ticari amaçla satın alan kişi üç yıldan altı yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Ancak, bu ürünlerin aynı zamanda gümrük kaçağı olarak yurda sokulduğunun anlaşılması hâlinde, KMK m.3/10 hükmü (ve dolayısıyla ilgili temel ithalat kaçakçılığı fıkrası) daha ağır cezayı gerektiriyorsa o fıkra uygulanabilir.
• Doldurulmuş Makaron veya Yaprak Sigara Kâğıdı Satışı (KMK m.3/20): Ticari amaçla; makaron veya yaprak sigara kâğıdını, içine kıyılmış tütün, parçalanmış tütün ya da tütün harici herhangi bir madde doldurulmuş olarak satanlara, satışa arz edenlere, bulunduran ve nakledenlere üç yıldan altı yıla kadar hapis cezası verilir.
• Yetkisiz Tütün Ticareti (KMK m.3/21 – Kanun metninde bu fıkra numarası teşebbüsle ilgilidir, bu fiil muhtemelen KMK’nın farklı bir yerinde veya 4733 S.K.’da daha spesifik düzenlenmiştir.): Rakip içeriklerde Tarım ve Orman Bakanlığından yetki belgesi almadan tütün ticareti yapanlara 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası verildiği belirtilmişti. Bu fiilin KMK içindeki tam yerinin güncel metinden teyit edilmesi gerekir. 5607 sayılı KMK m.3’ün 21. fıkrası teşebbüs hükmünü düzenlemektedir. Yetkisiz tütün ticareti genellikle 4733 sayılı Kanun ve ilgili diğer özel mevzuatla düzenlenir, ancak KMK’da da atıf veya özel bir hüküm olabilir.

Sigara ve alkol kaçakçılığında “kişisel kullanım miktarı” tespiti önemlidir. Yargıtay, örneğin 20 kartonu (4000 adet sigara) aşan kaçak sigaranın genellikle ticari amaçlı kabul edildiğini belirtse de, her olayın kendi özellikleri (çeşitlilik, paketleme, failin durumu vb.) dikkate alınır. Tek bir tür sigaradan birkaç karton genellikle kişisel kullanım sayılabilir.

Eşyanın Değerine Bağlı Ceza Artırımı ve İndirimi (KMK Madde 3/22)

5607 sayılı KMK’nın 3. maddesinin 22. fıkrası (15 Nisan 2020 tarihli 7242 sayılı Kanun ile eklenmiştir), kaçakçılık suçlarında eşyanın gümrüklenmiş değerine göre cezada indirim veya artırım yapılmasını öngörür:

• Kaçakçılık suçunun konusunu oluşturan eşyanın değerinin fahiş olması (çok yüksek olması) hâlinde, verilecek cezalar yarısından bir katına kadar artırılır.
• Eşyanın değerinin hafif olması hâlinde verilecek cezalar yarısına kadar, pek hafif olması hâlinde ise üçte birine kadar indirilir.

Yargıtay, bu “fahiş”, “hafif” ve “pek hafif” değerlerin belirlenmesi için her yıl güncellenen ve yol gösterici nitelikte olan parasal eşik değerler içeren içtihatlar oluşturmuştur. Mahkemeler, bilirkişi raporlarıyla eşyanın gümrüklenmiş değerini (CİF değeri üzerinden hesaplanan gümrük vergileri dahil) tespit ettikten sonra bu kriterlere göre cezada indirim veya artırım yaparlar. Örneğin, Yargıtay’ın geçmiş yıllara ait belirlediği tablolarda “pek hafif” değer için alt sınırlar (yıllara göre değişmekle birlikte) örneğin 50.000 TL’ye kadar olan değerler için uygulanmış, “fahiş” değer ise örneğin 300.000 TL – 350.000 TL ve üzeri gibi değerler için gündeme gelmiştir. Bu eşiklerin güncel yıl için mahkemece bilirkişi raporları ve Yargıtay’ın en son içtihatları dikkate alınarak belirlenmesi esastır.

Kaçakçılık Suçunda Cezayı Artıran Genel Nitelikli Haller (KMK Madde 4)

KMK Madde 3’teki özel fiil ve ceza artırımlarının yanı sıra, Madde 4’te tüm kaçakçılık suçları için geçerli olabilecek genel ağırlaştırıcı nedenler sayılmıştır:

• Suçun bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde, verilecek ceza iki kat artırılır.
• Suçun üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır.
• Suçun, kaçakçılık fiillerini izlemek, önlemek, araştırmak ve soruşturmakla görevli kişilerce veya meslek ve sanatın sağladığı kolaylıklardan yararlanılarak işlenmesi halinde verilecek ceza yarı oranında artırılır.
• Suçun belgede sahtecilik yapılarak işlenmesi halinde, ayrıca bu suçtan dolayı da (TCK’daki sahtecilik suçlarından) cezaya hükmolunur.
• Kaçakçılık fiillerinin işlenmesinde cebir veya tehdit kullanılması halinde, kişi hem kaçakçılıktan hem de kullanılan cebir veya tehdidin niteliğine göre kasten yaralama veya tehdit suçundan ayrıca cezalandırılır.
• Suçun Devletin siyasî, iktisadî veya askerî güvenliğini bozacak ya da çevre veya toplum sağlığını tehdit edecek nitelikte olması halinde, fiil daha ağır cezayı gerektiren bir suç oluşturmuyorsa, verilecek hapis cezası on yıldan az olamaz.
• Kaçakçılık fiillerini önlemek, izlemek, araştırmak ve soruşturmakla görevli olup da bu suçun işlenmesine kasten göz yuman kişi, işlenen suçun müşterek faili olarak sorumlu tutulur.

Kaçakçılık Suçuna Teşebbüs (KMK Madde 3/21)

5607 sayılı Kanun’un 3. maddesinin 21. fıkrası, bu Kanunda tanımlanan suçlara teşebbüsün, tamamlanmış suç gibi cezalandırılacağını açıkça hükme bağlamıştır. Bu, kaçakçılık suçları açısından TCK’nın genel teşebbüs (m.35) hükümlerinden (cezada indirim öngören) ayrılan ve daha ağır bir yaptırım getiren önemli bir özel düzenlemedir. Ancak, ithalat kaçakçılığında, Yargıtay uygulamasına göre, eşyanın henüz gümrük işlemlerinin yapılacağı alana varmadan (örneğin, sınırdan geçmiş ancak iç gümrüğe ulaşmamış) yakalanması durumunda, eylemin suçun icrasına başlama niteliğinde olup olmadığı veya hazırlık hareketi aşamasında kalıp kalmadığı her somut olayın özelliğine göre değerlendirilmektedir. Gümrük sahasına girmeden yakalanma durumlarında suçun unsurlarının oluşmadığına dair Yargıtay kararları bulunmaktadır.

Kaçakçılık Suçunda Etkin Pişmanlık (KMK Madde 5)

5607 sayılı KMK Madde 5, kaçakçılık suçlarında etkin pişmanlık hükümlerini düzenleyerek, belirli şartların varlığı halinde cezada indirim yapılmasını veya ceza verilmemesini mümkün kılar:

• Bilgi Verme Yoluyla Etkin Pişmanlık (KMK m.5/1):
  • Kaçakçılık fiiline iştirak etmiş olan kişi, resmi makamlar tarafından haber alınmadan önce, fiili, diğer failleri ve kaçak eşyanın saklandığı yerleri merciine haber verirse ve verilen bilginin faillerin yakalanmasını veya eşyanın ele geçirilmesini sağlaması halinde cezalandırılmaz.
  • Haber alındıktan sonra fiilin bütünüyle ortaya çıkmasına ve diğer faillerin yakalanmasına veya kaçak eşyanın ele geçirilmesine gönüllü olarak hizmet ve yardım eden kişinin cezasında üçte iki oranına kadar indirim yapılır.
• Ödeme Yoluyla Etkin Pişmanlık (KMK m.5/2 – 7242 S.K. Değişikliği): KMK Madde 3 kapsamındaki suçlardan (m.3/7 hariç) birini işlemiş olan kişi, etkin pişmanlık göstererek suç konusu eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı kadar parayı Devlet Hazinesine;
  • Soruşturma evresi sona erinceye kadar ödediği takdirde, hakkında bu Kanunda tanımlanan kaçakçılık suçlarından dolayı verilecek ceza yarı oranında,
  • Kovuşturma evresinde hüküm verilinceye kadar ödediği takdirde, hakkında bu Kanunda tanımlanan kaçakçılık suçlarından dolayı verilecek ceza üçte bir oranında indirilir.

  Bu husus, soruşturma evresinde Cumhuriyet savcısı tarafından, kovuşturma evresinde ise hâkim tarafından sanığa ihtar edilir. Bu fıkra hükmü, mükerrirler hakkında veya suçun bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde uygulanmaz. Yargıtay, bu ödemenin yapılabilmesi için sanığa gümrüklenmiş değerin ve ödenecek miktarın usulüne uygun bildirilmesini aramaktadır.

Sonuç

Kaçakçılık suçları, devletin mali menfaatlerini, ekonomik düzenini ve kamu sağlığını ciddi şekilde etkileyen, kanunla ağır yaptırımlara bağlanmış fiillerdir. 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu, bu suçların tanımını, cezalarını, nitelikli hallerini ve muhakeme usullerini detaylı bir şekilde düzenlemektedir. Kaçakçılığa konu eşyanın niteliği, değeri, fiilin işleniş biçimi ve failin durumu gibi pek çok faktör, uygulanacak yaptırımları ve hukuki süreci etkileyebilmektedir. Bu nedenle, kaçakçılık suçlamasıyla karşı karşıya kalan veya bu suçtan zarar gören kişilerin, haklarını en doğru şekilde savunabilmeleri ve yasal süreci etkin bir şekilde takip edebilmeleri için mutlaka uzman bir ceza avukatından destek almaları gerekmektedir.