İşe İade Davası

İşe İade Davası Nedir?

İşe iade davası, iş sözleşmesi geçersiz bir nedenle feshedilen işçinin işe geri dönme talebini içeren özel bir dava türüdür. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 20. maddesi uyarınca düzenlenen bu dava, işçilere önemli bir güvence sağlar.

İş güvencesi hükümlerine tabi olan işçiler, işverenlerinin keyfi kararlarına karşı korunur. Ancak her işçinin işe iade davası açma hakkı bulunmaz – belirli şartların sağlanması zorunludur.

İşe İade Davası Açabilmenin Temel Şartları

İşe iade davası açabilmek için aşağıdaki altı temel şartın birlikte sağlanması gerekir:

1. İş Kanunu veya Basın İş Kanunu Kapsamında Çalışmak

İşçinin 4857 sayılı İş Kanunu veya 5953 sayılı Basın İş Kanunu kapsamında çalışıyor olması şarttır. Deniz İş Kanunu, Borçlar Kanunu kapsamındaki işçiler bu haktan yararlanamaz.

2. İşyerinde 30 veya Daha Fazla İşçi Çalıştırılması

Fesih tarihinde işyerinde en az 30 işçi çalıştırılıyor olmalıdır. İşverenin aynı iş kolunda birden fazla işyeri varsa, toplam işçi sayısı dikkate alınır.

3. En Az 6 Aylık Kıdem Şartı

İşçinin işyerinde en az 6 ay kıdemi olması gerekir. Bu süreye deneme süresi de dahildir. Aynı işverene ait farklı işyerlerinde çalışılan süreler toplanır.

4. Belirsiz Süreli İş Sözleşmesi

İş sözleşmesinin belirsiz süreli olması şarttır. Ancak uygulamada işin niteliği gereği belirsiz süreli olması gereken durumlarda belirli süreli yapılan sözleşmeler de belirsiz süreli kabul edilir.

5. İş Sözleşmesinin İşveren Tarafından Feshi

Feshin işveren tarafından yapılmış olması gerekir. İşçi istifası, haklı fesih, ikale gibi durumlarda işe iade davası açılamaz.

6. İşveren Vekili Olmaması

İşletmenin bütününü sevk ve idare yetkisine sahip üst düzey işveren vekilleri bu haktan yararlanamaz. Ancak bu kavram dar yorumlanır – her yönetici pozisyonu işveren vekilliği sayılmaz.

İşe İade Davası Açma Süresi ve Arabuluculuk

2018 yılından itibaren işe iade davası açmadan önce arabuluculuk zorunlu hale gelmiştir. Süreç şu şekilde işler:

1. Adım: Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvuru

2. Adım: Arabuluculuk sürecinin tamamlanması

3. Adım: Anlaşmaya varılmazsa son tutanaktan itibaren 2 hafta içinde dava açma

Arabuluculuk Süreci Nasıl İşler?

Arabuluculuk başvurusu işverenin işyerinin bulunduğu ildeki Arabuluculuk Bürosu’na yapılır. Süreç şu aşamalardan oluşur:

• Arabulucunun tayini
• Tarafların görüşmeye davet edilmesi
• Müzakere oturumlarının yapılması
• Anlaşma sağlanması veya anlaşmama tutanağının düzenlenmesi

Geçersiz Fesih Sebepleri

İş Kanunu’na göre aşağıdaki nedenlerle yapılan fesihler kesinlikle geçersizdir:

İşe İade Davası Sonuçları ve Tazminatlar

İşe iade davası kazanıldığında iki tür tazminat söz konusudur:

1. Boşta Geçen Süre Ücreti

İşçinin işten çıkarıldığı tarihten mahkeme kararının kesinleşmesine kadar geçen süre için en fazla 4 aylık ücret ödenir. Bu ödeme işveren işçiyi işe başlatsa da başlatmasa da yapılır.

2. İşe Başlatmama Tazminatı

İşveren işçiyi kararın kesinleşmesinden sonra 1 ay içinde işe başlatmazsa, 4 ila 8 ay arasında ücret tutarında tazminat öder. Bu miktar mahkeme tarafından işçinin kıdemi dikkate alınarak belirlenir.

Mahkeme Süreci ve Yargılama

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Görevli mahkeme: İş Mahkemeleri

Yetkili mahkeme: İşin yapıldığı yer veya davalının ikametgahı mahkemesi

Süreç ve Süreler

İşe iade davaları basit yargılama usulü ile görülür. Ortalama süre 6-12 ay arasındadır. Kararlar istinaf yoluna açıktır ancak Yargıtay’a temyiz edilemez.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

6 aydan az çalışan işçi işe iade davası açabilir mi?
Hayır, 6 aylık kıdem şartı zorunludur. İstisna olarak yer altı işçileri için bu şart aranmaz.

Tazminat aldıktan sonra işe iade davası açılabilir mi?
Evet, ancak dava kazanılırsa alınan kıdem tazminatının iade edilmesi gerekir. Kıdem hakkı devam eder.

İşe iade davası kaç maaş?
En fazla 4 aylık boşta geçen süre ücreti + 4-8 aylık işe başlatmama tazminatı olmak üzere toplamda 8-12 aylık ücret alınabilir.

Arabuluculuk zorunlu mu?
Evet, 2018’den itibaren işe iade davası açmadan önce arabuluculuk zorunludur. Bu, dava şartıdır.

İşe iade davası ne kadar sürer?
Arabuluculuk süreci dahil olmak üzere ortalama 1-2 yıl sürer. İstinaf süreci de eklenirse 3-4 yıla çıkabilir.

İşe iade davası hangi mahkemede açılır?
İş Mahkemeleri’nde açılır. İş mahkemesi yoksa Asliye Hukuk Mahkemeleri iş mahkemesi sıfatıyla bakar.

Fesih kağıdında neden yazılmazsa ne olur?
Fesih nedeninin yazılmaması tek başına feshin geçersiz kılınması için yeterlidir.

Savunma alınmadan işten çıkarılabilir miyim?
Hayır, davranış veya verim kaynaklı fesihlerde mutlaka önceden yazılı savunma alınmalıdır.

İşe iade davasını kaybedersem ne olur?
Şartları sağlıyorsanız kıdem ve ihbar tazminatı için ayrı dava açabilirsiniz.

İşe iade davası açtıktan sonra başka işte çalışabilir miyim?
Evet, ancak işe iade kararı kesinleştiğinde eski işinize dönmek zorunda kalabilirsiniz.

Hamile işçi işten çıkarılabilir mi?
Hamilelik nedeniyle fesih kesinlikle geçersizdir. Bu durumda işe iade davası mutlaka kazanılır.

Sendika üyesi olduğum için işten çıkarıldım, ne yapmalıyım?
Sendika üyeliği nedeniyle fesih geçersizdir. Derhal işe iade davası açmalısınız.

İşyeri kapandı, işe iade davası açabilir miyim?
Evet, işyerinin kapanması davaya engel değildir. Tazminatlarınızı alabilirsiniz.

Kapıcı işe iade davası açabilir mi?
Evet, diğer şartları sağlıyorsa kapıcı da işe iade davası açabilir.

İşten ayrıldıktan kaç yıl sonra dava açılabilir?
İşe iade davası için fesihten itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurmak zorunludur. Bu süre geçerse dava açılamaz.

İşe iade davası mahkeme masrafları ne kadar?
Harç ve gider avansı toplam birkaç bin TL civarındadır. Davayı kazanırsanız bu masraflar karşı taraftan tahsil edilir.

İşe iade davasında bilirkişi ücretini kim öder?
Önce davacı öder, davayı kazandığında karşı taraftan tahsil edilir.

İşe iade tazminatından vergi kesilir mi?
Boşta geçen süre ücreti gelir vergisine tabidir. İşe başlatmama tazminatı vergi dışıdır.

Vekalet ücreti kesinleşmeden icraya konulabilir mi?
İşe iade davalarında vekalet ücreti kararın kesinleşmesini beklemeden icraya konulabilir.

Kamu işçisi işe iade davası açabilir mi?
İş Kanunu’na tabi kamu işçileri açabilir, ancak memurlar açamaz.

2 aylık çalışan işten çıkarılabilir mi?
İş güvencesi kapsamında değilse çıkarılabilir. 6 aylık kıdem şartı gereklidir.

Geçici işçi işe iade davası açabilir mi?
Belirsiz süreli çalışıyorsa ve diğer şartları sağlıyorsa açabilir.

İşe iade davasında arabuluculuktan sonra dava açma süresi nedir?
Son tutanağın düzenlenmesinden itibaren 2 hafta içinde dava açılmalıdır.

İşe iade davası kaç celse sürer?
Ortalama 3-5 celse arasında sürer, karmaşık davalarda daha fazla olabilir.

İşe iade istinafa giderse ne olur?
İstinaf mahkemesi 6-12 ay içinde karar verir. Yargıtay’a temyiz yolu kapalıdır.

İşe iade davasını kazanan işçi ne yapar?
Kararın kesinleşmesinden itibaren 10 gün içinde işverene başvuruda bulunmalıdır.

İşe iade sonrası işçi işe başlamazsa ne olur?
Haklı mazeret yoksa fesih geçerli hale gelir ve tazminat alamaz.

İşveren işe iadeyi kabul etmezse ne olur?
4-8 aylık ücret tutarında işe başlatmama tazminatı ödemek zorundadır.

İşe iade davası reddedilirse ne olur?
İstinaf yoluna başvurabilir veya şartları varsa kıdem-ihbar tazminatı davası açabilirsiniz.

Süreç Tablosu

Sonuç ve Öneriler

İşe iade davası, işçiler için önemli bir güvence mekanizmasıdır. Ancak süreci başarıyla yönetebilmek için:

• Yasal sürelere titizlikle uyun
• Deneyimli bir iş hukuku avukatıyla çalışın
• Tüm belgeleri saklayın
• Arabuluculuk sürecine samimi niyetle katılın

Yararlı Linkler:

• 4857 Sayılı İş Kanunu – Mevzuat Bilgi Sistemi
• Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Daire Başkanlığı
• Yargıtay Karar Arama Sistemi
• Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
• Sosyal Güvenlik Kurumu

Avukat Görkem Demircan

Avukat Görkem Demircan, 1993 yılında Ankara’nın Yenimahalle ilçesinde doğmuştur. Hukuk Fakültesini tam burslu ve onur öğrencisi olarak Ankara’da tamamlamıştır.

Avukat Görkem Demircan, avukatlık stajını yoğunluklu olarak ceza hukuku, aile hukuku, iş hukuku, icra hukuku ve idare hukuku alanlarında çalışarak tamamlamıştır.

Ankara Barosu nezdinde 39533 sicil numarası ile serbest AVUKAT olarak çalışmaktadır.

Özellikle ceza hukuku ve aile hukuku alanında uzmanlaşmak adına yoğunluğunu bu alanlara vermiştir. Yaklaşık 5 yıldır fiili olarak avukatlık mesleğini icra etmektedir.