Uzaklaştırma Kararı: Nasıl Alınır, Şartları ve Sonuçları
Uzaklaştırma kararı, aile içi şiddet ve kadına yönelik şiddetin önlenmesi amacıyla uygulanan en etkili hukuki koruma önlemlerinden biridir. Bu karar, şiddet uygulayan kişinin belirli bir süre boyunca mağdurdan ve ortak yaşam alanından uzak durmasını sağlar.
Uzaklaştırma Kararı Nedir?
Uzaklaştırma kararı, 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun kapsamında verilen bir koruyucu tedbir kararıdır. Bu karar ile şiddet uygulayan kişi:
- Korunan kişinin bulunduğu konuttan
- İş yerinden
- Eğitim kurumundan
- Çocukların eğitim kurumundan uzak tutulur
Önemli Not: Uzaklaştırma kararı sadece fiziksel şiddet halinde değil, psikolojik ve ekonomik şiddet durumlarında da verilebilir.
Uzaklaştırma Kararı Hangi Durumlarda Verilir?
6284 sayılı Kanun’un 3. maddesine göre uzaklaştırma kararı aşağıdaki durumlarda verilebilir:
Fiziksel Şiddet Halleri
- Vücuda yönelik saldırı ve yaralama
- Öldürme tehdidi
- Cinsel saldırı ve tecavüz
- Eşya ve mallara zarar verme
Psikolojik Şiddet Halleri
- Sürekli aşağılama ve hakaret
- Sosyal çevreden izole etme
- Tehdit ve korkutma
- Çocukları kullanarak baskı yapma
Ekonomik Şiddet Halleri
- Çalışmasına engel olma
- Gelir kaynaklarını kontrol etme
- Temel ihtiyaçları karşılamama
- Miras haklarına müdahale
Uyarı: Uzaklaştırma kararı için mutlaka fiziksel şiddet uygulanmış olması gerekmez. Şiddet tehdidi ve psikolojik şiddet de yeterli sebep oluşturur.
Uzaklaştırma Kararı Nasıl Alınır?
Uzaklaştırma kararı almak için izlenmesi gereken adımlar şunlardır:
1. Başvuru Yerleri
- Aile Mahkemesi: En yaygın başvuru yeri
- Cumhuriyet Başsavcılığı: Acil durumlarda
- Karakol/Polis: Acil koruma için
- Mülki Amirlik: Kaymakam ve Vali
2. Gerekli Belgeler
| Belge Türü | Açıklama |
|---|---|
| Dilekçe | Yaşanan şiddet olaylarını detaylı anlatan dilekçe |
| Kimlik Belgesi | Başvuran kişinin nüfus cüzdanı fotokopisi |
| Tıbbi Rapor | Fiziksel şiddet varsa hastane raporu |
| Tanık Beyanları | Şiddete tanık olan kişilerin yazılı beyanları |
| Fotoğraf/Video | Şiddet izlerini gösteren görüntüler (varsa) |
3. Başvuru Süreci
Uzaklaştırma kararı başvurusu şu aşamalardan geçer:
- Dilekçe Hazırlama: Yaşanan şiddet olayları kronolojik sırayla anlatılır
- Belge Toplama: Destekleyici belgeler hazırlanır
- Başvuru: Mahkeme veya ilgili makama başvuru yapılır
- İnceleme: Hakim dosyayı inceler ve karar verir
- Tebliğ: Karar her iki tarafa da tebliğ edilir
Uzaklaştırma Kararı Dilekçe Örneği
Uzaklaştırma kararı başvurusu için hazırlanacak dilekçe örneği aşağıda yer almaktadır:
UZAKLAŞTIRMA KARARI TALEBİ DİLEKÇESİ
SAYIN ANKARA … AILE MAHKEMESİ HAKİMLİĞİNE
BAŞVURAN:
Adı Soyadı: [Başvuran Kişinin Adı Soyadı]
T.C. Kimlik No: [11 haneli kimlik numarası]
Adres: [Tam adres bilgisi]
Telefon: [İletişim numarası]
HAKKINDA:
Adı Soyadı: [Şiddet uygulayan kişinin adı soyadı]
T.C. Kimlik No: [Biliyorsa kimlik numarası]
Adres: [Bilinen adres bilgisi]
KONU: 6284 Sayılı Kanun kapsamında koruyucu tedbir kararı verilmesi talebi
AÇIKLAMALAR:
Hakkında ile [tarih] tarihinde evlendiğim/birlikte yaşamaya başladığımızdan bu yana fiziksel ve psikolojik şiddete maruz kalmaktayım. Yaşadığım şiddet olayları şunlardır:
1. [Tarih] tarihinde, hakkında tarafından [şiddet türü ve detayı] uygulanmıştır.
2. [Tarih] tarihinde, sürekli hakaret ve aşağılamaya maruz kalmışımdır.
3. [Tarih] tarihinde, öldürme tehdidi almışımdır.
4. Bu olaylar sonucunda psikolojik olarak yıpranmış durumdayım.
Şiddet olaylarına [tanık isimleri] tanık olmuştur. [Tarih] tarihinde [hastane adı] hastanesinden alınan rapor ektedir.
HUKUKİ DAYANAK:
6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun’un 3 ve 5. maddeleri gereğince koruyucu tedbir kararı verilmesi gerekmektedir.
TALEBİM:
Yukarıda belirtilen nedenlerle hakkında hakkında;
- Bulunduğum konuttan uzaklaştırılması,
- Bana ve çocuklarıma 100 metreden fazla yaklaşmaması,
- Benimle her türlü iletişimi kesmesi,
- İş yerime yaklaşmaması,
- Çocukların okuluna yaklaşmaması
şeklinde koruyucu tedbir kararı verilmesini saygılarımla arz ederim. [Tarih]
[İmza] [Ad Soyad]
EKLER:
1. Nüfus cüzdanı fotokopisi
2. Tıbbi rapor
3. Tanık beyanları
4. Fotoğraf (varsa)
Önemli Not: Bu dilekçe örnek niteliğindedir. Gerçek olayların detaylı ve kronolojik olarak anlatılması, dilekçenin etkili olması açısından önemlidir. Mümkünse hukuki danışmanlık alınması en sağlıklı yaklaşım olacaktır.
Uzaklaştırma Kararının Kapsamı ve Mesafesi
Uzaklaştırma kararı ile şiddet uygulayan kişiye getirilen yasaklar şunlardır:
Mesafe Sınırlamaları
- Genel kural: Korunan kişiye 100 metre yaklaşamama
- Konut çevresi: Evin 500 metre çevresine yaklaşamama
- İş yeri: Mağdurun çalıştığı yere yaklaşamama
- Okul: Çocukların okuluna yaklaşamama
İletişim Yasakları
- Telefon, SMS, e-posta ile iletişim kuramama
- Sosyal medya üzerinden mesaj gönderememe
- Üçüncü kişiler aracılığıyla mesaj gönderememe
- Hediye, mektup gönderememe
Uzaklaştırma Kararının Süresi
6284 sayılı Kanun’a göre uzaklaştırma kararının süresi şu şekilde belirlenir:
| Karar Türü | Süre | Uzatma İmkanı |
|---|---|---|
| İlk Karar | 6 Ay | Mümkün |
| Uzatma Kararı | 6 Ay | Sınırsız uzatma |
| Acil Karar | 15 Gün | Mahkeme kararı ile uzar |
Önemli: Uzaklaştırma kararının süresi dolmadan önce uzatma talebinde bulunulmalıdır. Aksi halde karar kendiliğinden sona erer.
Uzaklaştırma Kararı Alınca Ne Olur?
Uzaklaştırma kararı verildikten sonra yaşanan süreç şu şekildedir:
Şiddet Uygulayan Kişi İçin
- Derhal ortak yaşam alanından ayrılmak zorundadır
- Kişisel eşyalarını alabilir (kolluk gözetiminde)
- Karar şartlarına uymak zorundadır
- İhlal halinde cezai sorumluluk doğar
Korunan Kişi İçin
- Konuttan ayrılmak zorunda değildir
- Çocuklarla birlikte kalabilir
- Kolluk kuvvetlerinden koruma talep edebilir
- İhlal durumunda hemen polisi arayabilir
Uzaklaştırma Kararında Evin Kirası Kimin Sorumluluğundadır?
Uzaklaştırma kararı sonrasında konut giderleri konusunda şu kurallar geçerlidir:
- Kira ve aidat: Uzaklaştırılan kişi ödemeye devam eder
- Elektrik, su, gaz: Kullanan kişi öder
- Nafaka: Çocuk nafakası devam eder
- Yaşam giderleri: Her iki taraf kendi giderlerini karşılar
Uzaklaştırma Kararı İhlali ve Cezası
Uzaklaştırma kararına uyulmaması durumunda karşılaşılacak sonuçlar:
Cezai Sonuçlar
- Koruyucu tedbir ihlali suçu: 3 aydan 1 yıla kadar hapis
- Kasten yaralama: Ek şiddet halinde
- Tehdit suçu: Tehdit içeren davranışlar için
- Hakaret suçu: Aşağılayıcı sözler için
Hukuki Sonuçlar
- Uzaklaştırma süresinin uzatılması
- Ek koruyucu tedbirlerin uygulanması
- Tazminat davası açılabilir
- Velayet hakkında olumsuz etki
Uzaklaştırma Kararına İtiraz
Uzaklaştırma kararına karşı başvuru yolları şunlardır:
İtiraz Süreci
- İtiraz süresi: Tebliğden itibaren 1 hafta
- İtiraz mercii: Kararı veren mahkeme
- İnceleme: Dosya yeniden değerlendirilir
- Sonuç: İtiraz kabul veya reddedilir
İtiraz Gerekçeleri
- Şiddet iddialarının asılsız olması
- Delil yetersizliği
- Usul hatalarının bulunması
- Orantısızlık iddiası
Dikkat: İtiraz sürecinde karar uygulanmaya devam eder. İtiraz, kararın icrasını durdurmaz.
Uzaklaştırma Kararı ve Çocukların Durumu
Uzaklaştırma kararı sonrasında çocuklarla ilgili durum şu şekilde düzenlenir:
Velayet ve Kişisel İlişki
- Çocuklar genellikle korunan ebeveynde kalır
- Şahsi münasebet düzenlemesi gerekebilir
- Denetimli görüşme kararı verilebilir
- Çocuğun menfaati önceliklidir
Okul ve Eğitim
- Uzaklaştırılan kişi okula yaklaşamaz
- Veli toplantılarına katılamaz
- Okul idaresi bilgilendirilir
- Çocuğun güvenliği sağlanır
Uzaklaştırma Kararının Sicil Kaydına Etkisi
Uzaklaştırma kararının adli sicil üzerindeki etkileri:
| Durum | Sicil Kaydı | Açıklama |
|---|---|---|
| Sadece Uzaklaştırma Kararı | İşlenmez | Koruyucu tedbir, ceza değildir |
| Karar İhlali | İşlenir | Koruyucu tedbir ihlali suçu |
| Ek Suçlar | İşlenir | Yaralama, tehdit vb. suçlar |
Uzaklaştırma Kararı E-Devlet’te Görünür mü?
Uzaklaştırma kararlarının e-devlet sistemi üzerindeki durumu:
- Kişi kendisi için: E-devlet üzerinden sorgulayabilir
- Kolluk birimleri: Emniyet sisteminde görünür
- Mahkemeler: UYAP sisteminde kayıtlı
- Üçüncü kişiler: Genel sorgulama yapılamaz
Uzaklaştırma Kararı Geri Çekme
Uzaklaştırma kararının geri çekilmesi konusunda önemli bilgiler:
Geri Çekme Talebi
- Korunan kişi geri çekme talebinde bulunabilir
- Hakim durumu yeniden değerlendirir
- Şiddet riski devam ediyorsa karar sürer
- Barışma, otomatik geri çekme sağlamaz
Erkek Lehine Uzaklaştırma Kararı Alınabilir mi?
6284 sayılı Kanun cinsiyet ayrımı yapmaz. Erkek mağdurlar da şu durumlarda uzaklaştırma kararı alabilir:
- Eşi veya eski eşi tarafından şiddet görmesi
- Aynı evde yaşadığı kadın tarafından şiddet görmesi
- Evlilik dışı birliktelikte şiddet görmesi
- Aile bireyleri tarafından şiddet görmesi
Haksız Yere Uzaklaştırma Kararı Alınması
Uzaklaştırma kararının haksız yere alınması durumunda başvuru yolları:
Hukuki Başvuru Yolları
- İtiraz: Derhal itiraz edilmeli
- Tazminat davası: Maddi ve manevi tazminat
- Suç duyurusu: İftira suçu için
- Disiplin şikayeti: Avukat hatası varsa
Uzaklaştırma Kararı Sonrası Dava Süreci
Uzaklaştırma kararından sonra açılabilecek davalar:
Ceza Davaları
- Kasten yaralama davası
- Tehdit davası
- Hakaret davası
- Cinsel saldırı davası
Hukuk Davaları
- Boşanma davası
- Tazminat davası
- Velayet davası
- Nafaka davası
Hak Kaybı Riski: Uzaklaştırma kararı sonrasında haklarınızı korumak için belirli süreler içinde hareket etmeniz gerekir. Profesyonel hukuki destek almanız kritiktir.
Uzaklaştırma Kararında Avukat Zorunlu mu?
Uzaklaştırma kararı için avukat tutma zorunluluğu yoktur. Ancak avukat desteği şu durumlarda faydalıdır:
- Dilekçe hazırlama konusunda deneyim eksikliği
- Delil toplama ve sunma konusunda bilgi ihtiyacı
- Karşı tarafın avukatının bulunması
- Karar sonrası açılacak davalarda süreklilik
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Uzaklaştırma kararı kaç metre mesafe getirir?
Genel kural 100 metre olmakla birlikte, konut çevresi için 500 metre mesafe uygulanır. İş yeri ve okul için de ayrı mesafe sınırlamaları getirilir.
Uzaklaştırma kararı varken çocuğu görme hakkı var mı?
Çocukla kişisel ilişki kurma hakkı devam eder ancak bu görüşmeler denetimli olarak ve güvenli ortamda gerçekleştirilir.
Polis uzaklaştırma kararı verebilir mi?
Polis doğrudan uzaklaştırma kararı veremez. Ancak acil durumlarda mülki amire (kaymakam/vali) başvurarak geçici koruma sağlayabilir.
Uzaklaştırma kararı için kanıt gerekir mi?
Kesin kanıt şartı yoktur. Mağdurun beyanı, tanık ifadeleri, tıbbi raporlar ve diğer deliller birlikte değerlendirilir.
Uzaklaştırma kararı GBT’de çıkar mı?
Evet, uzaklaştırma kararları kolluk kuvvetlerinin erişebildiği GBT (Genel Bilgi Toplama) sisteminde görünür. Bu sayede polis kontrollerinde tespit edilebilir.
Uzaklaştırma kararı ücretsiz mi alınır?
Evet, uzaklaştırma kararı başvurusu tamamen ücretsizdir. Herhangi bir harç veya vekalet ücreti ödenmez.
Uzaklaştırma kararı telefon görüşmelerini de kapsar mı?
Evet, telefon, SMS, e-posta, sosyal medya ve tüm iletişim kanalları yasaklanır. Üçüncü kişiler aracılığıyla mesaj gönderilmesi de ihlal oluşturur.
Uzaklaştırma kararı sonrası barışırsak ne olur?
Barışma, uzaklaştırma kararını otomatik olarak sona erdirmez. Hakim tarafından karar kaldırılması gerekir.
Uzaklaştırma kararı başka illerde de geçerli mi?
Evet, uzaklaştırma kararı tüm Türkiye sınırları içinde geçerlidir. İl değiştirmek karardan kaçınma sağlamaz.
Uzaklaştırma kararına uymayan kişi tutuklanır mı?
İhlal durumunda kişi hakkında yakalama kararı çıkarılabilir ve tutuklanabilir. Bu durum ihlal eden kişinin sabıka kaydına işlenir.
Hamile kadın uzaklaştırma kararı alabilir mi?
Evet, hamilelik durumu uzaklaştırma kararı alınmasına engel değildir. Aksine, hamile kadınlar öncelikli koruma altına alınır.
Uzaklaştırma kararı aynı anda kaç kişi için alınabilir?
Tek bir dilekçe ile birden fazla kişi (örneğin eş ve çocuklar) için koruma talep edilebilir. Aynı hanede yaşayan tüm aile fertleri korunabilir.
Sonuç
Uzaklaştırma kararı, aile içi ve kadına yönelik şiddetin önlenmesi için etkili bir hukuki araçtır. Bu kararın alınması, uygulanması ve sonuçları konusunda doğru bilgiye sahip olmak, hem mağdurların haklarını koruması hem de hukuki sürecin doğru işlemesi açısından kritik önemdedir.
Şiddet yaşayan kişilerin en kısa sürede yetkili makamlara başvurması ve uzaklaştırma kararı sonrasında diğer hukuki haklarını da koruması önemlidir. Bu süreçte profesyonel hukuki destek almak, hem hak kaybını önler hem de sürecin daha sağlıklı yürütülmesini sağlar.
Hiçbir durumda şiddet kabul edilemez. Şiddet yaşıyorsanız veya şiddet tehdidi altındaysanız, derhal yetkili makamlara başvurun. Unutmayın ki, uzaklaştırma kararı sizin güvenliğiniz için hayati önem taşır.
Feragatname
Hukuki Feragatname: Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz.
Avukat Görkem Demircan, 1993 yılında Ankara’nın Yenimahalle ilçesinde doğmuştur. Hukuk Fakültesini tam burslu ve onur öğrencisi olarak Ankara’da tamamlamıştır.
Avukat Görkem Demircan, avukatlık stajını yoğunluklu olarak ceza hukuku, aile hukuku, iş hukuku, icra hukuku ve idare hukuku alanlarında çalışarak tamamlamıştır.
Ankara Barosu nezdinde 39533 sicil numarası ile serbest AVUKAT olarak çalışmaktadır.
Özellikle ceza hukuku ve aile hukuku alanında uzmanlaşmak adına yoğunluğunu bu alanlara vermiştir. Yaklaşık 5 yıldır fiili olarak avukatlık mesleğini icra etmektedir.
