Evlilik Sözleşmesi: Nedir, Nasıl Yapılır ve Örneği
Hızlı Bilgi: Evlilik sözleşmesi, çiftlerin evlilik süresince ve boşanma halinde mal varlıklarının yönetimi ile paylaşımını önceden belirledikleri noter onaylı sözleşmedir. Türk Medeni Kanunu’nun 202. ve 203. maddelerinde düzenlenen bu sözleşme, eşlerin ekonomik güvenliğini sağlayarak gelecekteki anlaşmazlıkları önler.
Evlilik Sözleşmesi Nedir?
Evlilik sözleşmesi, halk arasında bilinen adıyla “mal rejimi sözleşmesi”, Türk Medeni Kanunu’nun 202. maddesinin 2. fıkrası ile 203. maddesinde düzenlenen hukuki bir işlemdir. Bu sözleşme, evlenen çiftlerin evlenme öncesi, evlilik süresi ve evlilik sonrasında mal varlıklarının nasıl yönetileceğini ve paylaşılacağını belirler.
Evlilik sözleşmesi, eşlerin maddi haklarını güvence altına alarak, evlilik süresince ve boşanma durumunda yaşanabilecek olası anlaşmazlıkları önlemeye yardımcı olan resmi bir belgedir. Eşler, sözleşme özgürlüğü çerçevesinde gerçekleştirebilecekleri bu hukuki işlem ile evlilik birliği içerisinde edinilmiş olan malların nasıl yönetileceğini ve boşanma halinde malların nasıl paylaşılacağını önceden belirlerler.
Evlilik Sözleşmesi ile Mal Rejimi Arasındaki İlişki
Türk Medeni Kanunu’nun 202. maddesine göre: “Eşler arasında edinilmiş mallara katılma rejiminin uygulanması asıldır. Eşler, mal rejimi sözleşmesiyle kanunda belirlenen diğer rejimlerden birini kabul edebilirler.”
Bu düzenleme şu anlama gelir:
- Evlilik sözleşmesi yapılmazsa, otomatik olarak edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır
- Çiftler noter onaylı sözleşme ile farklı bir mal rejimi seçebilir
- Sözleşme ile sadece kanunda öngörülen mal rejimleri seçilebilir
Evlilik Sözleşmesi Ne Zaman ve Nasıl Yapılır?
TMK madde 203’e göre: “Mal rejimi sözleşmesi, evlenmeden önce veya sonra yapılabilir. Taraflar, istedikleri mal rejimini ancak kanunda yazılı sınırlar içinde seçebilir, kaldırabilir veya değiştirebilirler.”
Yapılma Zamanı
Evlilik sözleşmesi üç farklı zamanda yapılabilir:
- Evlilik öncesi: Nişanlanma döneminde çiftler tarafından
- Evlilik sırası: Nikah işlemleri sırasında yazılı bildirimle
- Evlilik sonrası: Evlilik süresince karşılıklı anlaşmayla
Şekil Şartları
TMK madde 205’e göre: “Mal rejimi sözleşmesi, noterde düzenleme veya onaylama şeklinde yapılır. Ancak, taraflar evlenme başvurusu sırasında hangi mal rejimini seçtiklerini yazılı olarak da bildirebilirler. Mal rejimi sözleşmesinin taraflarca ve gerektiğinde yasal temsilcilerince imzalanması zorunludur.”
Geçerli bir evlilik sözleşmesi için iki yöntem vardır:
| Yöntem | Açıklama | Süreç |
|---|---|---|
| Noterde Düzenleme | Noter tarafından hazırlanan sözleşme | Çiftler notere gider, noter sözleşmeyi hazırlar ve imzalatır |
| Noterde Onaylama | Avukat tarafından hazırlanan sözleşmenin noter onayı | Avukat sözleşmeyi hazırlar, noter onaylar |
| Evlendirme Memuruna Bildirim | Nikah sırasında yazılı beyan | Evlenme başvurusu sırasında yazılı olarak mal rejimi seçimi bildirimi |
Evlilik Sözleşmesi Geçerlilik Şartları
TMK madde 204’e göre: “Mal rejimi sözleşmesi, ancak ayırt etme gücüne sahip olanlar tarafından yapılabilir. Küçükler ile kısıtlılar, yasal temsilcilerinin rızasını almak zorundadırlar.”
Temel Şartlar
- Ehliyet Şartı: Tarafların ayırt etme gücüne sahip olması
- Şekil Şartı: Noter huzurunda düzenleme veya onaylama
- İmza Şartı: Her iki tarafın da imzalaması
- Kanuna Uygunluk: Sadece TMK’da öngörülen mal rejimlerinin seçilmesi
- Rıza Şartı: Tarafların özgür iradeleriyle anlaşması
Özel Durumlar
18 yaşından küçük veya kısıtlı eşler için:
- Yasal temsilcinin rızası zorunlu
- Gerekirse yasal temsilcinin de imzası
- Mahkeme onayı gerekebilir
Türk Hukukunda Mal Rejimleri
TMK’da dört farklı mal rejimi düzenlenmiştir:
1. Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi (Yasal Mal Rejimi)
01.01.2002 tarihinde yürürlüğe giren yeni Medeni Kanun ile eşler arasındaki yasal mal rejimi “edinilmiş mallara katılma rejimi” olarak kabul edilmiştir.
Özellikler:
- Evlilik süresince edinilen mallar eşit paylaşılır
- Kişisel mallar paylaşım dışında kalır
- Ev kadınlarının haklarını korur
- Çalışmayan eş için güvence sağlar
2. Mal Ayrılığı Rejimi
Özellikler:
- Her eş kendi malı üzerinde tam tasarruf hakkına sahip
- Boşanmada mal paylaşımı yoktur
- Finansal bağımsızlık sağlar
- Girişimci eşler için uygun
3. Paylaşmalı Mal Ayrılığı Rejimi
Özellikler:
- Bazı mallar ortak, bazıları kişisel kabul edilir
- Esnek bir düzenleme sunar
- Tarafların ihtiyaçlarına göre şekillenir
4. Mal Ortaklığı Rejimi
Özellikler:
- Tüm mallar ortak kabul edilir
- “Her şey ortak” prensibi
- Geleneksel evlilik anlayışına uygun
- Günümüzde nadiren tercih edilir
Evlilik Sözleşmesi Örneği
Önemli Uyarı: Aşağıdaki örnek sadece bilgilendirme amaçlıdır. Her çiftin durumu farklıdır ve profesyonel hukuki danışmanlık alınması tavsiye edilir.
Mal Ayrılığı Rejimi Sözleşmesi Örneği
MAL REJİMİ SÖZLEŞMESİ
TARAFLAR:
1. TARAF: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [……..], Doğum Tarihi: [……], Nüfusa Kayıtlı Olduğu Yer: [……..], İkametgah Adresi: [……..]
2. TARAF: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [……..], Doğum Tarihi: [……], Nüfusa Kayıtlı Olduğu Yer: [……..], İkametgah Adresi: [……..]
MADDE 1 – SÖZLEŞME KONUSU:
İşbu sözleşme, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 202. maddesi gereğince, taraflar arasında uygulanacak mal rejiminin belirlenmesi amacıyla düzenlenmiştir.
MADDE 2 – MAL REJİMİ SEÇİMİ:
Taraflar, aralarında TMK 237. madde ve devamında düzenlenen “Mal Ayrılığı Rejimi”nin uygulanmasını kabul etmişlerdir.
MADDE 3 – MALVARLIKLARİ:
Her eş, evlilik öncesi sahip olduğu ve evlilik süresince edineceği tüm mal varlıkları üzerinde münhasır mülkiyet hakkına sahiptir.
MADDE 4 – GELİR VE KAZANÇLAR:
Eşlerin mesleki faaliyetlerinden elde ettikleri gelirler ve diğer kazançları, kazanan eşin kişisel malı sayılır.
MADDE 5 – AİLE GİDERLERİ:
Aile giderleri, eşlerin gelir durumları oranında karşılanır.
MADDE 6 – AİLE KONUTU:
Aile konutunun kime ait olduğu, tapu kayıtları esas alınarak belirlenir.
MADDE 7 – SÖZLEŞME DEĞİŞİKLİĞİ:
İşbu sözleşme, her iki tarafın da rızasıyla değiştirilebilir veya feshedilebilir.
MADDE 8 – YÜRÜRLÜK:
İşbu sözleşme, [evlilik öncesi yapılıyorsa] evlilik tarihinde, [evlilik sonrası yapılıyorsa] imza tarihinde yürürlüğe girer.
Bu sözleşme [……] tarihinde, [Noterlik Adı] huzurunda düzenlenmiş ve taraflarca imzalanmıştır.
1. TARAF 2. TARAF
[İmza] [İmza]
Evlilik sözleşmesi örneğini buradan indirebilirsiniz.
Evlilik Sözleşmesinde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
Geçersiz Hükümler
Yaygın kanının aksine, halk arasında “evlilik sözleşmesi” olarak bilinen mal rejimi sözleşmesine eklenecek diğer hükümlerin hiçbir geçerliliği olmayacaktır.
Sözleşmede yer alamayacak hükümler:
- Aldatma (zina) halinde ceza hükümleri
- Nafaka miktarının önceden belirlenmesi
- Velayet düzenlemeleri
- Kişilik haklarına müdahale eden hükümler
- Kanuna aykırı mali düzenlemeler
Evlilik Sözleşmesi Avantajları
Ekonomik Güvenlik
- Mal varlıklarının korunması
- Boşanma halinde hukuki güvence
- Uzun süren davaların önlenmesi
- Masraf tasarrufu
Hukuki Faydalar
- Anlaşmazlıkların önceden çözülmesi
- Açık ve net düzenlemeler
- Mahkeme süreçlerinin kısalması
- Haklarının korunması
Psikolojik Avantajlar
- Güven ortamının sağlanması
- Gelecek kaygılarının azalması
- İlişkide şeffaflık
- Sorumluluklarının bilinmesi
Sıkça Sorulan Sorular
Evlilik sözleşmesi neye yarar?
Evlilik sözleşmesi, çiftlerin mal varlıklarını korur, boşanma halinde anlaşmazlıkları önler ve hukuki güvenlik sağlar. Eşlerin maddi haklarını güvence altına alarak, evlilik süresince ve boşanma durumunda yaşanabilecek olası anlaşmazlıkları önlemeye yardımcı olur.
Evlilik sözleşmesi ölüm halinde ne olur?
Evlilik sözleşmesi, eşlerden birinin ölümü halinde sona erer. Ancak mal rejimi kuralları tasfiye aşamasında uygulanır ve miras hukuku devreye girer.
Noterde yapılan evlilik sözleşmesi geçerli mi?
Evet, noter huzurunda düzenlenen veya onaylanan evlilik sözleşmeleri tamamen geçerlidir. TMK madde 205 gereği, mal rejimi sözleşmesi noterde düzenleme veya onaylama şeklinde yapılır.
Evlilik sözleşmesi yapmak mantıklı mıdır?
Bu durum çiftin koşullarına bağlıdır. Özellikle aşağıdaki durumlarda mantıklıdır:
- Büyük mal varlığına sahip çiftler
- Girişimci eşler
- İkinci evlilikler
- Miras konularında hassasiyet
Evlilik sözleşmesi kaç yıl geçerli?
Evlilik sözleşmesi, evliliğin sona ermesine kadar geçerlidir. Taraflar isterlerse karşılıklı anlaşmayla değiştirebilir veya iptal edebilirler.
Evlilik sözleşmesi ücreti ne kadar?
Noter ücretleri güncel tarife üzerinden alınır. 2025 yılı itibarıyla:
- Basit mal rejimi sözleşmesi: 1.500-3.000 TL
- Karmaşık düzenlemeler: 3.000-8.000 TL
- Avukat ücreti: 5.000-25.000 TL (işin kapsamına göre)
Evlilik sözleşmesi nasıl geçersiz olur?
Evlilik sözleşmesi şu durumlarda geçersiz olur:
- Kanuna aykırı hükümler içermesi
- Şekil şartlarına uyulmaması
- İradeyi sakatlayan sebepler (aldatma, yanılma, korkutma)
- Ehliyet eksikliği
- Emredici hükümlere aykırılık
Evlilik Sözleşmesi Değişikliği ve İptali
Değişiklik Şartları
TMK madde 203 uyarınca taraflar, istedikleri mal rejimini ancak kanunda yazılı sınırlar içinde seçebilir, kaldırabilir veya değiştirebilirler.
Değişiklik yöntemleri:
- Karşılıklı anlaşmayla yeni sözleşme
- Mahkeme kararıyla değişiklik
- Kanuni sebeplerle otomatik değişim
İptal Sebepleri
Evlilik sözleşmesi, iki tarafın da muvafakatiyle iptal edilebilir. Ayrıca taraflardan birinin sözleşmeye uymadığı gerekçesiyle iptali talep edilebilir.
Hukuki Danışmanlığın Önemi
Avukat Desteği Alınması Gereken Durumlar
- Karmaşık mal varlıkları
- Uluslararası varlıklar
- Ticari işletmeler
- Özel düzenlemeler
- Anlaşmazlık riski
Sonuç
Evlilik sözleşmesi, çağdaş evlilik hukukunun önemli bir aracıdır. Bu sözleşme sayesinde, eşlerin evlilik birliği süresince ve olası bir boşanma durumunda mal varlıklarının yönetimi, tasarrufu ve paylaşımı önceden belirlenerek, ileride yaşanabilecek anlaşmazlıkların önüne geçilebilir.
Evlilik sözleşmesi yapılması önerilen durumlar:
- Yüksek gelirli çiftler
- Girişimci ve iş sahibi eşler
- Miras konularında hassas aileler
- İkinci evlilik yapan çiftler
- Farklı ekonomik durumlardan gelen eşler
- Aile şirketlerine sahip kişiler
- Uluslararası varlıkları bulunan çiftler
- Evlilik sözleşmesi yapmadan önce mutlaka uzman bir aile hukuku avukatından danışmanlık alın
- Sözleşme maddelerini eşinizle açık şekilde tartışın ve karşılıklı anlayışa dayalı karar verin
- İnternet örneklerini birebir kullanmak yerine, durumunuza özgü düzenlemeler yaptırın
- Sözleşme imzalandıktan sonra düzenli olarak gözden geçirin ve gerekirse güncelleyin
- Evlilik sözleşmesinin romantizme zarar vereceği endişesi taşımayın – bu, geleceğinizi güvence altına alan akıllı bir önlemdir
Avukat Görkem Demircan, 1993 yılında Ankara’nın Yenimahalle ilçesinde doğmuştur. Hukuk Fakültesini tam burslu ve onur öğrencisi olarak Ankara’da tamamlamıştır.
Avukat Görkem Demircan, avukatlık stajını yoğunluklu olarak ceza hukuku, aile hukuku, iş hukuku, icra hukuku ve idare hukuku alanlarında çalışarak tamamlamıştır.
Ankara Barosu nezdinde 39533 sicil numarası ile serbest AVUKAT olarak çalışmaktadır.
Özellikle ceza hukuku ve aile hukuku alanında uzmanlaşmak adına yoğunluğunu bu alanlara vermiştir. Yaklaşık 5 yıldır fiili olarak avukatlık mesleğini icra etmektedir.
